Our Blog

0

Kişisel gelişim ve kariyerinde ilerleyebilmek birçok çalışanın gönlünde yatan konular. Bunda başarılı olmak için ise net bir strateji ve sağlam adımlar gerekiyor. Sadece organize edilen eğitimlere katılmak ve yeni çıkan kitapları okumak, belli bir hedef ve strateji olmadan istenen sonucu istenen zamanda ulaşma imkânı veremez.

“Nereye gideceğini bilmiyorsan, hangi yoldan gideceğinin bir anlamı yok.”

Alice Harikalar Diyarı

Stratejimizi oluşturabilmek için mevcut durumu anlamamız ve mümkün olduğunca detaylı bir analiz yapmamız gerekli.  Kişisel gelişim ve kariyer adımları öncelikle kendini tanımakla başlar. Hedeflerimizi, neler istediğimizi belirlemek de bu sürecin içerisinde değerlendirilebilir.

Sonraki aşamada ise aksiyonlarımızı belirleyerek kendimizi geliştirmek yönünde somut adımlara başlayabiliriz.

Bu yazımı birkaç bölümde sizlere sunacağım. İlk bölüm: Kendini Tanı. Bu aşamada kendimizi daha iyi anlayabilme ve yetkinliklerimizi ortaya koyabilme adına adımlar atacağız. Sonra ise kendimizi nasıl geliştirebiliriz, güçlü yanlarımızı bunu yaparken nasıl kullanabiliriz, bunlar üzerine öneriler paylaşmak istiyorum.

BÖLÜM 1- KENDİMİZİ TANIMAK

“İlim ilim bilmektir, ilim kendin bilmektir

Sen kendini bilmezsin, ya nice okumaktır…”

Yunus Emre

Öncelikle kendi gelişmeye açık yanlarımızı, güçlü taraflarımızı keşfetmeli, dışarıdaki fırsat ve tehditlerin farkına varmalıyız1. Bunun için yetkinlik kavramını biraz açmak istiyorum. Yetkinlik, sorumluluk ve görevlerimizi yerine getirebilme durumunu ifade eder. Yetkinlikler, aşağıdaki karakteristiklerle açıklanıyor3.

Halkanın içine doğru gittikçe geliştirilmesi ve değiştirilmesi daha zor olan özellikler tanımlanıyor. Yani dış kısımdaki yetkinlik özelliklerimizi geliştirmeye çalışmak daha verimli olur. Haklanın daha içindeki yetkinlik özelliklerimizin ise farkında olmamız, daha başta seçimlerimizi bunlara göre yapmamızı sağlayarak etkin ve verimli bir ilerlemenin yolunu açacaktır. Örneğin kişilik özellikleri dışa dönük olan, insanlarla iletişim kurmayı seven bir kişi, satış, insan kaynakları gibi insanlarla yüz yüze ilişkilerin ağırlıkta olduğu işlerde daha kolay başarılı olabilir. Bunu bilerek yapacağımız iş seçimleri, daha rahat ilerlememizde fayda sağlayacaktır3.

  • Kişilik Envanterinizi Temin Edin.

Halkanın iç kısmı ile başlayarak kişiliğimizle ilgili bir döküm almak iyi bir ilk adım olacaktır. Kişilik envanterleri kendimizle ilgili öne çıkan birçok özellik, güçlü ve zayıf yönlerimiz, nasıl motive olduğumuz, sorumluluk, dışa dönük veya içe dönük olma, uyumluluk, mükemmeliyetçi olma gibi konularda bizimle ilgili önemli bilgileri açığa çıkarıyor6.

Kişilik envanterlerinin birçoğuna İngilizce olarak ücretsiz ulaşabiliyorsunuz. Ancak bu envanterlerin içinde bulunduğumuz toplum normlarına göre düzenlenmiş olması çok önemli. DISC7, 16 PF8, Thomas9 kişilik envanterlerini önerebilirim (Linklerini yazımın en altında paylaşıyorum). Kişilik envanterlerinde doğru veya yanlış yanıt yoktur, rahat bir zaman ve yerde, samimi bir şekilde doldurmamız önemlidir. Kişiliğimizle ilgili temel noktaları bunlar vasıtasıyla daha iyi anlayabiliriz.

  • Kendinizle Mülakat Yapın.

Basitçe “Ben nasıl bir insanım?” sorusunu sorarak bir kâğıda alt alta maddeler halinde kendinizle ilgili görüşlerinizi yazın.

Yapmaktan keyif aldığınız işleri düşünün ve bunları belirtin. Bunu değerlendirirken mevcut işinizde en çok nelerden keyif aldığınızı da değerlendirebilirsiniz. Hayatınızda farklılıkları ve keşfetmeyi mi seviyorsunuz? Karışık bir ortamı düzenlediğinizde bu sizi mutlu ediyor mu? Belki, işinizin bir bölümünde, başka insanlara bir konuda yardım ettiğinizde bundan mutluluk duyuyorsunuzdur. Hobilerinizi, yapmaktan en çok keyif aldıklarınızı düşünün,  sevdiğiniz şeylerin ortak noktası ne?

“Sevdiğin işi yap, böylece hayatta bir gün dahi çalışmamış olursun.”

Konfüçyüs

Sizi ne motive ediyor? Kendi kendinizi motive edebiliyor musunuz, yoksa birilerinin sizi motive etmek için gayret etmesi, sizin için daha mı etkili oluyor? Birisinin size teşekkür etmesi mi, bir konuda başarılı olmak mı, yaptığınız işin verdiği keyif mi sizi motive ediyor?

İşinizde size verilen görevleri ve hedeflerinizi düşünün. Görevlerinizi belirtilen sürelerde tamamlıyor musunuz? Hedeflerinize ulaşma oranınız nedir?

Eğitim durumunuzu düşünün1. Sektörde benzer işleri yapan veya şirketinizde aynı ve üst pozisyonda çalışan kişilerin mezuniyet durumlarını değerlendirin. Türkiye’de yüksekokul ve üstü mezunlarının oranının 2011’den 2012’ye kadar %7,6 oranında artış gösterdiği gerçeğini de analizimiz sırasında göz önünde bulundurmalıyız11.

Hangi yabancı dilleri, ne derecede biliyorsunuz? Yabancı dil, dünyadaki gelişmeleri takip edebilmek, özellikle küresel platformdaki makale, kitap ve kaynaklardan yararlanabilmek için oldukça önemli.

Deneyimlerinizi değerlendirin. Bu zamana kadar hangi işlerde tecrübe kazandınız. Hangi konularda başarılısınız ve neleri çok iyi yaptığınıza inanıyorsunuz 1.

  • Başkalarına Kendiniz ile ilgili Sorular Sorun.

Güvendiğiniz ve sizi objektif değerlendireceğinize inandığınız birilerini seçin ve onlara sizinle ilgili görüşlerini sorun. Bunun için belirli bir soru listesi oluşturmanıza gerek yok. Rahat iletişim kurabilen bir kişi ise ve siz de geri bildirimlere açık bir kişi olduğunuzu düşünüyorsanız yüz yüze konuşabilirsiniz. Rahatça söylemesinden endişe ediyorsanız veya geri bildirim alırken zorlanıyorsanız, görüşlerini bir kâğıda yazarak size vermesini isteyebilirsiniz. Bunu kendinizi geliştirmek amacıyla istediğinizi söyleyin ve gerçek öz düşüncelerini yazmasını beklediğinizi vurgulayın.

Geri bildirimleri hangi yöntemle alırsanız alın, hemen savunmacı olmayın ve anlamaya çalışın. Karşınızdakinden daha detaylı bilgi isteyerek belirttiklerini kavramaya çalışın. Anlayamadığınız konularda belirgin örnekler vermesini isteyebilirsiniz, örnek olayları anlatması, durumu anlayabilmenizi kolaylaştıracaktır.

Aşağıda görülen JOHARI penceresini kullanabilirsiniz. JOHARI, kişisel farkındalığımızın dışarıdan görüntüsü ile ilişkisini kurmamızı sağlar: Öncelikle kendinizi en iyi tanımladığını düşündüğünüz sıfatları seçiyorsunuz. Sonra birkaç arkadaşınızdan sizi en iyi tanımladığını düşündükleri sıfatları paylaşmalarını istiyorsunuz. Çıkan sıfatlar hangi pencereye giriyorsa oraya yazıyoruz ve kesişen kısımları görmüş oluyoruz. Bunun bazı uygulamalarında 59 adet sıfat içerisinden 5-6 adedini seçtirerek yapılabiliyor 2. Yukarıda bahsettiğim gibi serbest bırakarak benzediğini düşündüğünüz sıfatları sınıflandırarak da analizi rahatlıkla yapabilirsiniz.

Burada açık olanlar kendinizi daha kolay tanımlamanızı sağlayan bilgidir. Gizli kalan sıfatların bilinmesini isterseniz üzerinde çalışmalısınız. Kör noktaları da kendi içinizde incelemelisiniz, örnek olayları sorarak daha detaylı bilgi istemeniz yararlı olur. Bilinmeyen nokta şimdilik yalnız potansiyel olarak kalacaktır (Serbest bir liste üzerinden yaptıysanız bu bölüm zaten boş kalacaktır) 2.

Johari-Penceresi

Eğer yöneticilik yaptığınız kişiler varsa onlara yönetim stilinizi nasıl bulduklarını sorun. Birlikte çalıştığımız kişiler yöneticilik niteliklerimizi daha doğru ve kolay değerlendirerek bizi en çok geliştirebilecek geri bildirimi vereceklerdir.

  • Yöneticinizden Geri Bildirim İsteyin.

Şirketinizde bir performans değerlendirme sistemi kullanılıyorsa, bu değerlendirme formunu İnsan Kaynakları Departmanı veya yöneticinizden boş olarak temin edin ve kendinizle ilgili puanlama yapın. Örneklerle hangi yetkinliklerde iyi hangi yetkinliklerde gelişmeniz gerekli bunları form üzerinde belirtin.

Eğer böyle bir sistem yoksa, işyerinizde sizce en önemli olan yetkinlikler içerisinden kendinizi değerlendirebilirsiniz (Örneğin hizmet sektörü ise müşteri odaklılık, yönetici iseniz yöneticilik ile iglili yetkinlikler).

Yaptığınız ön çalışma sonrasında yöneticinizden geri bildirim talep edin. Bu geri bildirimler sizin için çok değerlidir. Öz değerlendirmeniz ile yöneticinizin değerlendirmesini mutlaka karşılaştırmalısınız. Farklı çıkan noktalar için yöneticinizden daha detaylı örnekler ile size açıklama yapmasını rica edin. Aradaki farklar, sizin kendinizde görmekte zorluk çektiğiniz iyileşmeye açık alanlarınız olabilir. Özellikle bu noktalar bizim için oldukça değerlidir.

  • Zeka ve Öğrenme Türünüz Nedir 14?

Zeka, eskiden IQ ile ölçümlenirdi. Ancak Prof. Dr. Gardner insanların basit bir testle ölçümlenemeyecek kadar karmaşık olduğunu ve farklı insanların farklı zeka tiplerine sahip olduğunu ortaya koyarak çoklu zeka teorisini üretti. Bu zeka tipleri güçlü olduğumuz yanları görebilmek açısından yararlı olduğu gibi, nasıl daha kolay anlayıp öğrendiğimizi fark etmemize de yarar sağlar. Ayrıca biraz düşündüğümüzde yeteneklerimizi bu zeka tipleri ile ilişkilendirebiliriz. Örneğin müziksel zekası güçlü bir kişinin müziğe yeteneği olduğunu söyleyebiliriz.

Matematiksel, mantıksal zekâ: Sayıları akıllıca kullanan, verilerle konuşan, analitik diye tanımladığımız kişilerde güçlü.

Dilsel zekâ: Dili etkili şekilde kullanabilen, güçlü kelime hazinesine sahip ve dilbilgisi konularına dikkat eden kişilerde öne çıkar.

Görsel ve imgesel zekâ: Resimler ve imgelerle düşünen, 3 boyutlu düşünebilen, görsel sanatla ilgili kişilerde güçlüdür.

Müziksel zeka: Müzikteki ritimleri, perdeleri anlayabilme, bir melodiyi bir kez duyduğunda tekrar edebilme gibi konularda öne çıkan kişilerde net görülür. Şarkı söylemeyi severler…

İçsel zekâ: Kendini çok iyi analiz edebilen, içe dönük, kendi başına çalışmayı seven, duygularını anlayabilen kişilerde yüksektir.

Sosyal zeka: başkalarını anlayabilen, onların ruhsal hallerinin farkına varabilen, empati kurabilen kişilerde öne çıkar. Bu kişiler sosyal liderler olarak gruplarda göze çarpar.

Bedensel zekâ: Vücudunu kullanabilme ve kontrol edebilme yönleri güçlüdür. Mimik, jest ve beden dilini yoğun olarak kullanırlar.

Doğa zekâsı: Doğaya karşı ilgili, bitkileri hayvanları tanıyan, incelemeyi ve sınıflandırmayı seven kişilerde öne çıkar.

Varoluşçu zekâ: Nedenleri, gerçekleri araştıran, sorgulayan, ölüm yaşam gibi kavramları düşünmeyi seven kişilerde öne çıkar.

  • Neye göre karar veriyorsunuz?

Karar verirken kendimize sorduğumuz sorular ve yanıtlarımız aslen neye öncelik verdiğimizi ortaya koyan önemli fikirler verir bize.

Duygularınıza göre mi karar veriyorsunuz? Örneğin; sevdiğim için, sevmediğim için böyle yaptım/yapacağım…

Değerlerinize göre mi? Örneğin; doğru ve dürüst olduğu için böyle yaptım/yapacağım…

Düşüncelerinize göre mi? Örneğin; daha mantıklı olduğu için böyle yaptım/yapacağım…

İçgüdülerinize göre mi? Örneğin; İçimden bir ses öyle diyor, onun için böyle yaptım/yapacağım…

 

  • Hayat Tekerleğinizi Oluşturun.

Hayatta en önem verdiğiniz 8 başlığı yazın. Örneğin iş, aile, sağlık, hobiler vb. Sonra bir kağıda aşağıdakini çizin ve her bir ucuna değer verdiklerinizi yazın. Dairenin içerisindeki her yarıçapı 10 eşit parçaya bölün. Hayatınızda bunlara ne kadar zaman ayırdığınızı 1 ile 10 arasında puanlandırın. Ve tüm noktaları birleştirin. Bakalım tekerleğiniz nasıl oluşmuş. Bir tekerleğin düzgün bir şekilde ilerleyebilmesi için mümkün olduğunca dengeli olması gerekir. Bu yaşamımızdaki dengeler için bize fikir verecektir.

wheel-of-life

  •  Hepsini bir araya getirin.

Burada saydığım şeyleri gerçekleştirdiğimizde, kendimizle ilgili kapsamlı bir inceleme yapmış olacağız. Böylece, bir sonraki adıma, strateji ve hedeflerimizi belirleyerek gelişim ve ilerlemeyi sağlama aşamasına geçebileceğiz. Bu alanda sağlıklı kararlar alabilmek için neler yapabileceğimize, bir sonraki yazımda değineceğim.

KAYNAKLAR

  1. Baraka Consulting Swot Analizi Eğitim Notları, (2013).
  2. Mikael Krogerus, Roman Tschappeler (2012), The Decision Book.
  3. Lyle M. Spencer, Jr. PHD Signe M. Spencer (1993), Competence At Work
  4. Michael M. Lombardo, Rpbert W. Eichinger (1996), For Your Improvement
  5. Farkındalım Semineri Notları “Sen Ne İstiyorsun Betül?” (2014), Betül Saf Laksya Koçluk.
  6. http://personality-testing.info/
  7. http://www.powerhrm.com/login_disc.hrm?reff=1&lang=tr&xdesc=1
  8. http://www.thomasturkiye.com/thomas_kisilik_envanteri
  9. http://www.dbe.com.tr/Default.aspx?SectionID=338
  10. http://www.preservearticles.com/2012010720177/short-essay-on-the-importance-of-education.html
  11. http://tuikapp.tuik.gov.tr/adnksdagitapp/adnks.zul?kod=2
  12. http://www.scas.acad.bg/virtualcareercenter/web/index.php?option=com_content&view=article&id=100&Itemid=124&lang=tr
  13. http://www.careerkey.org/
  14. http://www.alpsaldamli.com/index.php/hangimiz-daha-akilliyiz
  15. http://www.care2.com/greenliving/the-9-types-of-intelligence.html#ixzz1Z8cwKbOb
  16. http://en.wikipedia.org/wiki/Big_Five_personality_traits
  17. Acar Baltaş (2014),” Herkes Başarılı Olamaz”

Comments ( 0 )

    Leave A Comment

    Your email address will not be published. Required fields are marked *